Kediaman · Bil elektrik
Cara Bil Elektrik TNB Dikira (dan Kenapa Bil Anda Naik)
Tarif elektrik Malaysia berubah pada 1 Julai 2025 di bawah tempoh kawal selia RP4 (1 Julai 2025 hingga 31 Disember 2027). Bil baharu mempunyai lebih banyak baris berbanding dahulu, sebab itu ramai pengguna terkejut. Panduan ini menerangkan setiap baris dengan bahasa mudah dan menunjukkan masalah elektrik yang diam-diam menaikkan bil anda.
Tarif domestik, baris demi baris
| Komponen bil | Kadar | Untuk apa |
|---|---|---|
| Caj tenaga | 27.03 sen/kWh untuk penggunaan sehingga 1,500 kWh; 37.03 sen/kWh untuk semua kWh jika melebihi 1,500 kWh | Penjanaan elektrik |
| Caj kapasiti | 4.55 sen/kWh | Memastikan stesen jana kuasa mencukupi |
| Caj rangkaian | 12.85 sen/kWh | Grid: penghantaran dan pengagihan |
| Caj peruncitan | RM10 sebulan | Bil, meter dan khidmat pelanggan |
| Insentif Kecekapan Tenaga | Rebat sehingga 25 sen/kWh, untuk penggunaan sehingga 1,000 kWh | Ganjaran kepada isi rumah yang kurang guna |
| Pelarasan Bahan Api Automatik (AFA) | Berubah setiap bulan (surcaj atau rebat) | Perubahan kos bahan api |
| SST | 8% ke atas bahagian penggunaan melebihi 600 kWh | Cukai jualan dan perkhidmatan |
| KWTBB | 1.6% | Kumpulan Wang Tenaga Boleh Baharu |
Jadi bagi kebanyakan rumah, kadar asas sebelum rebat dan AFA ialah 27.03 + 4.55 + 12.85 = 44.43 sen sekWh.
Pilihan Masa Penggunaan (ToU) juga tersedia untuk rumah: caj tenaga 28.52 sen/kWh waktu puncak dan 24.43 sen/kWh luar puncak (untuk penggunaan sehingga 1,500 kWh). Ia sesuai untuk rumah yang boleh mengalihkan penggunaan berat, seperti cas EV dan mencuci pakaian, ke waktu luar puncak.
Sumber: paultan.org, pengiraan tarif baharu TNB dari Julai 2025; Trexon, tarif TNB 2026. Sentiasa sahkan kadar terkini di myTNB.
Contoh pengiraan: 500 kWh sebulan
| Baris | Pengiraan | Jumlah |
|---|---|---|
| Tenaga, kapasiti dan rangkaian | 500 kWh × 44.43 sen | RM222.15 |
| Caj peruncitan | Dikecualikan pada penggunaan ini hingga 31 Dis 2026 (biasanya RM10) | RM0.00 |
| AFA | Dikecualikan pada penggunaan ini hingga 31 Dis 2026 | RM0.00 |
| SST | Penggunaan bawah 600 kWh | RM0.00 |
| Insentif Kecekapan Tenaga | Rebat bergantung pada jalur penggunaan | − rebat |
| KWTBB 1.6% | Dikenakan pada bil | + kira-kira RM3.50 |
Ini contoh ringkas untuk menunjukkan bagaimana setiap bahagian digabungkan. Bil anda menunjukkan jalur rebat dan caj yang tepat.
Kenapa bil saya naik?
1. Anda melepasi had penggunaan
Penggunaan melebihi 600 kWh dikenakan SST ke atas lebihan, dan melebihi 1,500 kWh caj tenaga melonjak kepada 37.03 sen untuk setiap kWh. Ketika bulan panas, aircond yang berjalan beberapa jam lebih setiap malam boleh menolak isi rumah melepasi had.
2. AFA berubah
AFA disemak setiap bulan berdasarkan harga bahan api. Apabila ia berubah dari rebat kepada surcaj, setiap kWh menjadi lebih mahal walaupun penggunaan anda sama.
3. Kerosakan elektrik membazir tenaga
Ini masalah yang paling kerap kami temui apabila bil naik tanpa perubahan tabiat:
- Water heater dengan termostat rosak memanaskan tanpa henti.
- Elemen water heater bocor ke bumi. Selalunya ini juga menyebabkan RCCB trip; lihat kenapa RCCB selalu trip.
- Peti sejuk lama dengan getah pintu haus atau kompresor rosak berjalan tanpa henti.
- Aircond dengan penapis kotor atau gas kurang berjalan lebih lama untuk mencapai suhu.
- Litar luar atau pam air dibiarkan hidup, atau pam berjalan berterusan kerana kebocoran paip.
Jika bil naik mendadak, bandingkan kWh bulan ini dengan bulan yang sama tahun lepas pada bil anda. Jika kWh naik dengan ketara, cari salah satu kerosakan di atas.
Untuk kedai, pejabat dan kilang
Pelanggan bukan domestik voltan rendah membayar kadar gabungan lebih tinggi: 27.03 + 8.83 + 14.82 = 50.68 sen/kWh untuk caj tenaga, kapasiti dan rangkaian (FactoryHub). Bagi perniagaan dengan pam, kipas dan kompresor, penjimatan terbesar biasanya datang daripada mengawal kelajuan motor menggunakan pemacu kelajuan boleh ubah (VSD) dan bukan menjalankan motor pada kelajuan penuh. Kami memasang 40 pemacu ABB di Paradigm Mall Petaling Jaya atas sebab ini. Anggar harga panel VSD dalam konfigurator kami.
Cara mengurangkan bil
- Tetapkan aircond pada 24–25°C dan cuci penapis setiap bulan.
- Pasang pemasa pada water heater, atau tutup selepas digunakan.
- Tukar peralatan lama kepada yang berpenarafan tenaga 4 atau 5 bintang.
- Tukar ke ToU jika anda boleh mengalihkan cas EV dan mencuci pakaian ke waktu luar puncak.
- Baiki kebocoran dan kerosakan. Juruelektrik berdaftar boleh mengesan elemen heater rosak atau litar yang bocor ke bumi.
Soalan lazim
Adakah bekalan 3 fasa menaikkan bil? Tidak. Anda membayar kWh yang digunakan, bukan bilangan fasa.
Apa itu AFA dalam bil saya? Pelarasan Bahan Api Automatik, surcaj atau rebat bulanan yang menyalurkan perubahan kos bahan api kepada pengguna.
Kenapa ada SST dalam bil elektrik? SST 8% hanya dikenakan ke atas bahagian penggunaan domestik melebihi 600 kWh (sementara 800 kWh hingga 31 Disember 2026 bagi pengguna yang layak).
Adakah ToU lebih murah? Hanya jika sebahagian besar elektrik anda digunakan pada waktu luar puncak. Isi rumah yang banyak guna elektrik pada waktu petang mungkin membayar lebih.
Sumber
- paultan.org, TNB new electricity tariff calculation from July 2025. paultan.org
- paultan.org, TNB bill AFA rate November 2026 set at 3.60 sen/kWh, 2 November 2026. paultan.org
- Trexon, TNB tariff 2026 guide. trexon.my
- FactoryHub, TNB tariff 2026 for factories. factoryhub.my
- myTNB. mytnb.com.my
Panduan ini ialah maklumat am dan bukan pengganti pemeriksaan oleh kontraktor elektrik berdaftar. Peraturan dan caj TNB boleh berubah; sentiasa rujuk sumber rasmi yang dipautkan.