Kediaman · Bekalan TNB
Cara Tukar Bekalan TNB dari 1 Fasa ke 3 Fasa: Bila Perlu, Kos dan Langkah
Semakin banyak rumah di Malaysia mencapai had bekalan 1 fasa: lebih banyak aircond, water heater segera, dapur aruhan dan kini charger EV. Panduan ini menerangkan cara mengetahui sama ada anda perlukan 3 fasa, caj TNB, dan kerja yang dilakukan oleh kontraktor.
Apa beza 1 fasa dan 3 fasa?
| 1 fasa | 3 fasa | |
|---|---|---|
| Wayar di meter TNB | 2 (satu hidup, satu neutral) | 4 (tiga hidup, satu neutral) |
| Voltan | 230 V | 400 V antara fasa, 230 V ke neutral |
| Beban sesuai (FAQ myTNB) | Sehingga 10 kW | Melebihi 10 kW, sehingga 37 kW untuk rumah |
| Kehendak maksimum (garis panduan ST Jadual 6.2) | Sehingga 12 kVA | Melebihi 12 kVA, sehingga 100 kVA |
| Rumah biasa | Kondo, apartment, teres kecil | Teres besar, semi-D, banglo |
Sumber: FAQ myTNB; ST GP/ST/No.39/2024, Jadual 6.2.
Tanda anda perlukan 3 fasa
- Suis utama atau fius TNB trip apabila beberapa peralatan besar berjalan serentak.
- Anda ada, atau bercadang memasang, tiga atau lebih unit aircond (panduan kasar TNB).
- Anda mahu charger EV 11 kW atau 22 kW. Charger rumah 7.4 kW biasanya boleh digunakan dengan 1 fasa. Lihat pasang charger EV di rumah.
- Anda menambah sambungan rumah, dapur komersial, lif atau pam yang memerlukan motor 3 fasa.
- Lampu malap ketara apabila kompresor aircond bermula.
Kontraktor berdaftar mengesahkannya dengan pengiraan beban: menjumlahkan peralatan anda dan menggunakan faktor kepelbagaian untuk mendapatkan kehendak maksimum.
Berapa caj TNB?
myTNB menerbitkan contoh pengiraan untuk menaik taraf bekalan 1 fasa sedia ada kepada 3 fasa. Caj ialah fi sambungan 3 fasa baharu tolak fi 1 fasa yang telah dibayar:
| Jenis bekalan | Pengiraan | Caj sambungan TNB |
|---|---|---|
| Kabel atas tanah (overhead) | RM750 (3 fasa baharu) − RM450 (1 fasa sedia ada) | RM300 |
| Kabel bawah tanah | RM1,700 − RM450 | RM1,250 |
Kerja tambahan seperti penggerudian arah mendatar (HDD) dikenakan caj berasingan, dan deposit keselamatan anda diselaraskan mengikut bekalan yang lebih besar. Permohonan dalam talian di myTNB terhad kepada kehendak maksimum 60 kW (100 A). Sumber: myTNB, Upgrade or Downgrade Electricity.
Kos kerja elektrik
Caj TNB hanyalah sebahagian daripada jumlah kos. Di dalam rumah, kontraktor perlu:
- Memasang papan meter 3 fasa baharu untuk meter TNB.
- Menukar DB kepada papan agihan 3 fasa (TPN), dengan litar diseimbangkan antara tiga fasa.
- Menaik taraf kabel masuk utama jika perlu (Jadual 8.2 ST: 10 mm² sehingga 40 A, 16 mm² sehingga 63 A, 25 mm² sehingga 100 A).
- Menguji pemasangan dan mengeluarkan Borang G dan Borang H.
| Item | Kos biasa |
|---|---|
| Caj sambungan TNB | RM300 (overhead) atau RM1,250 (bawah tanah) |
| Pelarasan deposit | Ditetapkan oleh TNB mengikut bekalan anda |
| Tukar DB 3 fasa (Luco Group, rumah teres biasa) | dari RM1,880 |
| Papan meter, kabel masuk, litar tambahan | Bergantung pada jarak dan susun atur |
Pengguna forum Lowyat melaporkan membayar berasingan untuk papan meter (kira-kira RM900) dan yuran ejen untuk urusan dokumen TNB (RM1,000 hingga RM1,100) (sumber). Ini angka pengalaman pengguna, bukan harga rasmi. Kontraktor berdaftar biasanya menguruskan permohonan sebagai sebahagian daripada kerja.
Untuk papan tertentu, anggar harga DB TPN 3 fasa dalam konfigurator DB & panel kami.
Langkah demi langkah
- Lawatan tapak dan pengiraan beban oleh kontraktor elektrik berdaftar.
- Permohonan di myTNB dihantar oleh kontraktor bersama butiran beban.
- Pemeriksaan tapak dan anggaran caj oleh TNB.
- Bayaran caj sambungan dan pelarasan deposit.
- Kerja dalaman: papan meter baharu, DB 3 fasa, kabel masuk, pengimbangan litar.
- Ujian dan pensijilan: kontraktor mengeluarkan Borang G (penyeliaan dan penyiapan) dan Borang H (keputusan ujian).
- TNB memasang meter 3 fasa dan menyambung bekalan baharu.
Berapa lama? Tiada tempoh rasmi TNB untuk rumah. Pemasang melaporkan antara 1–3 minggu (Bani Venture) hingga 2–6 minggu (EvGuru), bergantung pada kawasan dan sama ada kerja kabel diperlukan.
Adakah 3 fasa menaikkan bil elektrik?
Tidak. Bil dikira berdasarkan kWh yang digunakan, bukan bilangan fasa. 3 fasa hanya memberi kapasiti lebih. Lihat cara bil TNB dikira.
Siapa boleh lakukan kerja ini?
Hanya kontraktor elektrik berdaftar dengan Suruhanjaya Tenaga, dengan orang kompeten (wireman) yang layak untuk kerja 3 fasa, boleh melakukan pemasangan dan menandatangani sijil. Kontraktor Kelas C seperti Luco Group mesti mempunyai wireman PW4, yang layak untuk pemasangan 3 fasa. Pemasangan melebihi 100 A mesti direka oleh jurutera profesional atau kontraktor elektrik berdaftar, mengikut garis panduan ST. Cara semak pendaftaran kontraktor.
Soalan lazim
Perlukah 3 fasa untuk charger EV? Tidak untuk charger 7.4 kW di kebanyakan rumah. Anda perlukan 3 fasa untuk charger 11 kW atau 22 kW, atau jika charger menyebabkan jumlah beban melebihi kira-kira 10 kW.
Boleh tukar semula ke 1 fasa? Boleh, TNB menguruskan penurunan bekalan melalui proses myTNB yang sama.
Boleh saya mohon sendiri kepada TNB? Permohonan memerlukan butiran beban dan pensijilan kontraktor, jadi secara praktikal kontraktor berdaftar anda yang menghantarnya.
Peralatan lama masih boleh digunakan? Ya. Peralatan biasa masih menggunakan 230 V; kontraktor membahagikan litar antara tiga fasa.
Sumber
- myTNB, Upgrade or Downgrade Electricity (kediaman). mytnb.com.my
- myTNB, FAQ. mytnb.com.my/faq
- Suruhanjaya Tenaga, GP/ST/No.39/2024, Jadual 6.2 dan 8.2. PDF st.gov.my
- Forum Lowyat, perbincangan pengguna tentang kos tukar 3 fasa. forum.lowyat.net
- Bani Venture, Upgrade atau downgrade meter TNB. baniventure.net
- EvGuru, Do you need TNB approval to install a home EV charger. evguru.com.my
Panduan ini ialah maklumat am dan bukan pengganti pemeriksaan oleh kontraktor elektrik berdaftar. Peraturan dan caj TNB boleh berubah; sentiasa rujuk sumber rasmi yang dipautkan.